My Son, My Son, What Have Ye Done (2009)

ვერნერ ჰერცოგი ომისშემდგომი თაობაა, თუმცა 60იანი წლების ახალ ტალღას სულაც არ მიიჩნევდა კინო მიმდიონარეობად და საკუთარ თავს კი მის ნაწილად. ჰერცოგი გმობდა კიდეც იმ პერიოდის ზოგიერთ იდეოლოგიურ ფილმს და თავად საერთაშორისო ასპარეზზე მოღვაწეობას ამჯობინებდა. ომმა მის კინოშიც ჰპოვა ასახვა, თუმცა თავისებურად. ჰერცოგის ფილმები არც ისე პოპულარული იყო იმდროინდელ გერმანიაში, რადგან მისი ასოციალური და მოძალადე გმირები გერმანელებს აიძულებდნენ წარსულზე ეფიქრათ, რასაც ეს ერი ნამდვილად გაურბოდა.

ჰერცოგის ფილმები განუწყვეტელი ბრძოლაა უსახურ რეალობასა და პერსონაჟების პირად სამყაროს შორის. მისი გმირები სოციუმისგან მოწყვეტილი და მისგანვე ჩაგრული, საკუთარ თავში დაკარგული, იდეებით შეპყრობილი,  შეშლილი , ამბიციური  და ხშირად- მოძალადენიც არიან. მთავარი პერსონაჟები ზოგჯერ ანტი-გმირებ განასახიერებენ, რითაც ჰერცოგი შეიძლება ხაზს უსვამს რეალობას, როგორც დამახინჯებულს, სადაც კარგსა და ცუდს შორის ზღვრები იშლება . რეჟისორი ცდილობს გაუცხოებული გმირების ამოხსნას,  სულში შეღწევას და მათი სამყაროს ჩვენთვის გაზიარებას. ჰერცოგის ფილმები არ არის ბოლომდე გასაგები და ამომწურავი , ის აჩენს უამრავ შეკითხვას და მაყურებელს ურთიერთგამომრიცხავი ემოციებით ავსებს . ჰერცოგი იყენებს ბუნებისა და მუსიკის ძალას რათა ძირითად სათქმელს ხაზი გაუსვას–ლანდშაპტების ეპიკური ხედები იქნება ეს (მაგალითად, როგორც “აგირეში”) თუ ქარში მოშრიალე ხორბლის თავთავები ( “კასპარ ჰაუზერის ენიგმაში”) , რომელთა ესთეტიკური სილამაზე იდეალურად შესაფერის მუსიკას ერწყმის.

ფილმი „შვილო, შვილო ჩემო ეს რა ჩაიდინე“ ჰერცოგის ბოლო ნამუშევართაგანია. ამ შავი კომედიის პროდუსერია დევიდ ლინჩი , ხოლო სცენარი რეალურ მოვლენებს ეყრდნობა , ამერიკელი წარუმატებელი მსახიობის მარკ იავორსკის შესახებ, რომელიც ჭკუიდან შეიშალა და დედა ისე განგმირა, როგორც სოფოკლეს დრამის პერსონაჟმა.

ფილმში მოქმედება უწყინარ ქუჩაზე მიმდინარეობს, სადაც ქალს საკუთარი შვილი მეზობლებთან ჩაის სმის დროს უცერემონიოდ სიცოცხლეს გამოასალმებს, თავად კი სახლში იკეტება. მთავარი პერსონაჟია ბრედი, ახალგაზრდა მსახიობი, რომელიც პერუში მოგზაურობისას დატრიალებული უბედურების ნიადაგზე ნელ-ნელა ჭკუიდან იშლება. მისი ფსიქიკა სავსებით უკონტროლო ხდება , როცა მასში შიგადაშიგ ღვთის მსახური შამანი სახელად ფარუქი იღვიძებს და ბრედი ბოდვითი ხილვების ტყვეობაში ექცევა. მის სამყაროში თეოლოგიური ცნებები , მაგალითად ღმერთი ისეთ საგნად მოიაზრება , როგორიცაა ბურღულეულის ქილა, რომელსაც სახლიდან აგდებს. რადგანაც ერთხელ შინაგანმა ხმამ ბრედი სიკვდილს გადაარჩინა, მისი აზრით სწორედ მას უნდა უსმინოს გადაწყვეტილებების მიღებისას არათუ გულს ან გონებას, რომელთა არსებობაც ბრედის სხეულში საერთოდ სადავოა მისივე სიცარიელიდან გამომდინარე.

ჩვენ გამომძიებლებთან ერთად ბრედის სულიერი აშლილობის მიზეზებს ვეძებთ, იმ საბაბს რამაც იგი დედის მკვლელობამდე მიიყვანა და სანახევროდ რეალურ ფანტაზიებში ვიკარგებით. თუმცა მას მერე რაც პერსონაჟთა მოგონებები ცოცხლდება , გაორებული გრძნობა ხელს გვიშლის გავიაზროს ვინაა სინამდვილეში მსხვერპლი და ვინ მკვლელი. ბრედის დედა ნერვიული, ეჭვიანი, ამპარტავანი, ფლამინგოებით შეპყრობილი ქალია, რომელიც შვილს თავს ახვევს მზრუნველობას, შემდეგ კი ღვაწლს ამადლის. მისი მიმიკა, ქცევა და ბრედისადმი დამოკიდებულება ისეთ უარყოფით ელფერს ანიჭებს ამ პერსონაჟს, რომ თითქოს მკვლელობა დიდად არც შესძრავს მაყურებელს. დედის ქცევით დათრგუნული, ახირებული ბრედი გადაწყვეტს იყოს ცხოვრების , როგორც სპექტაკლის მთავარი მოქმედი პერსონაჟი, მოთამაშე და არა ის ვინც უბრალოდ მონაწილეობას ღებულობს წარმოდგენაში,  ამიტომაც ის სოფოკლეს „ელექტრას“ რეალობაში შესრულებას მოინდომებს და დედას ხმლით განგმირავს. მაშ ვინაა დამნაშავე: დედა, რომელმაც შვილს ფსიქიკა დაუმახინჯა , თუ ეგოცენტრული და გაორებული ბრედი, რომელიც ცხოვრებაზე კონტროლს კარგავს ?

ფილმში ბრედის მოჩვენებებსა და უცნაურ მონოლოგებთან, გაშეშებულ სცენებსა და სიუჟეტის  უკუსვლასთან ერთად უამრავი ამოუხსნელი პასაჟია. ისტორია საკმაოდ უტოპიურია,  აქვს ბუნდოვანი ჩარჩო და დაკარგულია რეალობისა და დროის შეგრძნება. მაყურებელი ბრედის ცნობიერებაში გარკვევას ცდილობს, თუმცა ეს შეუძლებელია.

ჰერცოგის ფილმებში, როგორც ამბობენ ყოველთვის რჩება რაღაც მისტიკური და უცნაური, და კითხვებსაც არასოდეს არ აქვს ერთი პასუხი .

Advertisements

2 thoughts on “My Son, My Son, What Have Ye Done (2009)

  1. შესანიშნავი რივიუა. ლინჩი გენიოსი. დანარჩენი უბრალოდ არ ვიცი 🙂

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s